Πέμπτη, 13 Ιουνίου 2013

Συνάδελφοι,

θέλοντας να ενισχύσω την αίσθηση της συλλογικότητας και της συνεργασίας σε επίπεδο επαγγελματικό μεταξύ των επαγγελματιών φωτογράφων, θα αναφερθώ όσο μπορώ αναλυτικότερα στο θέμα της ευθύνης και το χρέος που φέρουμε ως επαγγελματίες,  ιδιαίτερα ως μέλη ενός συλλογικού οργάνου, ενός συλλόγου, μιας ένωσης, ενός σωματείου.
Πέρα λοιπόν από τις επαγγελματικές μας επιδιώξεις, οφείλουμε να βλέπουμε πιο μακριά. Πέρα από τις προσωπικές μας δραστηριότητες και ασχολίες, έχουμε αναλάβει ένα χρέος. Να προσπαθήσουμε, με όσα μέσα διαθέτουμε, με πανοπλία την αντίληψή μας και τη γνώση που έχουμε αποκτήσει ως τώρα,  να καταφέρουμε να σταθούμε στο ύψος των περιστάσεων, δλδ. να μπορούμε να αξιώνουμε τα οφέλη που προσδοκούμε ως επαγγελματίες.

Δεν είναι τόσο απλό. Καλούμαστε να τα βάλουμε με «θηρία». Τα θηρία αυτά είναι η γενικότερη αντίληψη της κοινωνίας για τον φωτογράφο, είναι η έλλειψη παιδείας σε σχέση με την τέχνη της φωτογραφίας, είναι η ελλιπής γνώση και σχεδόν μηδενική αισθητικής στη ζωή μας και ακόμα, η αντίστασή μας γενικότερα στο διαφορετικό και σε αυτό που δεν καταλαβαίνουμε (ως κοινωνία). Η παροιμία είναι γνωστή: «όσα δεν φτάνει η αλεπού…».

Δεν θα μείνω πολύ στον ατομικό αγώνα του καθενός μας, αν και είναι πολύ σημαντικός από κάθε άποψη και στις περισσότερες των περιπτώσεων σεβαστός. Αρκεί να διέπεται από κώδικες όπως η δεοντολογία (με  την έννοια του δίκαιου), η συναδελφική  αλληλεγγύη και ο υγιής ανταγωνισμός. Κάτι που φαίνεται πως στις μέρες μας, έχει σχεδόν ολοκληρωτικά πάψει να ισχύει, με ελάχιστες πλέον εξαιρέσεις.

Θα σταθώ πολύ περισσότερο στον επαγγελματία που είναι μέλος ενός συλλογικού οργάνου. Όταν αναλαμβάνεις την πρωτοβουλία και νοιώθεις έτοιμος να συμμετέχεις σε μια «ομάδα», κατ’ αρχήν δεσμεύεσαι πως θα τηρήσεις το Καταστατικό (δλδ. έναν κώδικα επικοινωνίας και «συμπεριφοράς) που συντάσσεται γι’ αυτόν ακριβώς τον σκοπό.
Βέβαια το Καταστατικό, δίνει κάποιες κατευθύνσεις ως προς την εν γένει συμπεριφορά των μελών μέσα στο Σύλλογο και  διαφωτίζει ή διευκολύνει την ομαλή λειτουργία ή/και τις υποχρεώσεις που έχουν τα μέλη. Δεν αναφέρει πουθενά αυτό που λέω «χρέος». Δλδ. το βάρος εκείνο, την ευθύνη απέναντι στον συνάδελφο και απέναντι στην κοινωνία, αφήνοντας τελευταίο το χρέος απέναντι στον εαυτό σου. (Γιατί αυτό υποτίθεται το τηρείς πρώτα-πρώτα).

Καθημερινά όλοι μας αδημονούμε και προσπαθούμε να έχουμε δουλειά για να μπορέσουμε να συνεχίζουμε ομαλά και χωρίς δυσκολίες αυτό που αρχίσαμε. Ο καθένας από το μετερίζι του. Άλλο πράγμα όμως να προσπαθεί ο καθένας μόνος του και άλλο η κοινή προσπάθεια. Καταφέρνεις περισσότερα πράγματα, είναι αλήθεια. Για να καταφέρεις να κάνεις πράγματα μόνος σου, είναι από δύσκολο έως αδύνατο. Πάντα κάπου, κάποτε, υπήρξε ένας συνεργάτης, ένας σύντροφος ή ένας βοηθός. Ποτέ δεν μπόρεσε κανείς να τα καταφέρει εντελώς μόνος. Και όποιος λέει πως είναι «αυτοδημιούργητος» ψεύδεται ασύστολα. Όσα όμως και να έχουμε καταφέρει – όπως τα κατάφερε ο καθένας – δυστυχώς δεν είναι κάτι που μπορεί να αντέξει στο τεράστιο παλιρροϊκό κύμα που έχει επιφέρει η κρίση που αντιμετωπίζουμε ως επαγγελματίες.

Σε αυτή ακριβώς τη στιγμή, φάνηκε πόσο «γυμνός είναι ο βασιλιάς». Δεν φτάνει πλέον να έχεις δουλειά, οι ανάγκες της αγοράς έχουν αυξηθεί τόσο πολύ, που σχεδόν τους περισσότερους τους έχει ξεπεράσει. Εννοώ πως, σε σχέση με το επίπεδο πολύ μεγάλων φωτογράφων ανά τον κόσμο, οι περισσότεροι Έλληνες επαγγελματίες, είτε γιατί αναλώθηκαν στον «επιούσιο» και όχι στην βελτίωση της τεχνικής τους κατάρτισης και επιχειρηματικότητας, είτε αδιαφόρησαν επειδή σχεδόν πάντα έβγαζαν αρκετά χρήματα έτσι ώστε να μην «ανησυχούν» για το αύριο, δυστυχώς, από το επίπεδο της δουλειάς που παρουσιάζουν, φαίνεται πως έχουν δια παντός «χάσει το τραίνο».
Παρ’ όλα αυτά, ο καθένας προχωρά όπως έχει συνηθίσει, με τους τρόπους και τα μέσα που διαθέτει, με την όποια γνώση έχει καταφέρει να αποκτήσει – που αντικειμενικά είναι ελλιπής – και το χειρότερο, χωρίς καν να έχει επίγνωση της οικονομικής (τιμολογιακής) πολιτικής που ακολουθεί, όταν δεν διστάζει να «κατεβάσει» την τιμή, πιστεύοντας πως έτσι θα έχει δουλειά, ακόμα και αν ξέρει πως κάτι τέτοιο είναι εκτός από καθαρή αυτοχειρία, ανήθικο και αντιδεοντολογικό απέναντι στον συνάδελφο και στον πελάτη του.

Μέχρι τώρα, πολύ λίγοι επαγγελματίες φωτογράφοι, κατάφεραν να σταθούν στο ύψος των περιστάσεων, τιμώντας το όνομά τους και το επάγγελμά τους, ενώ σχεδόν η συντριπτική πλειοψηφία, ακολουθεί την «πεπατημένη», δλδ. μια πάγια κατάσταση, που άσχετα αν είναι σωστή ή λάθος, την θεωρεί επιβεβλημένη και την ακολουθεί ευλαβικά.

Δυστυχώς, αυτά έχουν γίνει πια γνωστά και στους πελάτες, οι οποίοι σιγά-σιγά αρχίζουν να καταλαβαίνουν (αν και με αργούς ρυθμούς), πως η φωτογραφία είναι μια τέχνη και πως αφού πληρώνει έστω και ένα ευρώ, έχει την απαίτηση από τον επαγγελματία να του παραδώσει ένα προϊόν ισάξιο της αισθητικής και της αξίας μιας τέχνης και τίποτα λιγότερο.  Όσο και αν – πάλι λόγω της κρίσης – οι πελάτες ψάχνουν το «φθηνότερο και το καλύτερο», εντούτοις αρχίζουν να καταλαβαίνουν πως δυστυχώς, «πιάνονται από τη μύτη» όταν επιλέγουν με βάση τη χαμηλή τιμή και όχι την ποιότητα των υπηρεσιών που παρέχει ο επαγγελματίας.  Από την άλλη, ο  σημερινός επαγγελματίας, καλείται να γνωρίζει καλά τα «θέλω» και τις ανάγκες του πελάτη του, να τον οδηγεί σωστά και να του προτείνει το καλύτερο γι’ αυτόν, χωρίς να τον αποπροσανατολίζει, χωρίς να τον μπερδεύει.

 

Οι ρυθμοί «ανάπτυξης» γενικά είναι έως μηδενικοί, σε όλα τα επίπεδα. Και τώρα – εν μέσω κρίσης – όσο και να θες, είναι και σχεδόν ακατόρθωτο να καταφέρεις και πολλά πράγματα. Ο επαγγελματίας φωτογράφος, κινείται διαρκώς σε έναν φαύλο κύκλο, από τον οποίο λείπουν πολλοί βασικοί άξονες, με σπουδαιότερο την έλλειψη φωτογραφικής παιδείας. Με λίγα λόγια, ίσως επειδή δεν του ζητήθηκε ή δεν υποχρεώθηκε να το κάνει, δεν κατάφερε (ή αδιαφόρησε) να αξιοποιήσει στο μέγιστο βαθμό τις δυνατότητες που του παρείχε η τέχνη του μαθαίνοντάς την, με αποτέλεσμα να κινδυνεύει μέρα με την ημέρα να απαξιωθεί εντελώς.

 

Ο μόνος ίσως τρόπος αντιμετώπισης όλων αυτών των προβλημάτων, είναι η συλλογική αντιμετώπισή τους, μέσα από ένα θεσμοθετημένο όργανο όπως είναι ο Σύλλογος ή το Σωματείο, όπου εκεί θα μπορέσει με την αλληλεγγύη και την συνεργασία, τουλάχιστον να προστατευθεί, ενώνοντας τις δυνάμεις του με τον συνάδελφο και βαδίζοντας παράλληλους δρόμους – και όχι αναγκαστικά αντίθετους – να κρατά την αξιοπιστία και αξιοπρέπειά του ως επαγγελματίας, χωρίς να υποσκάπτει τον συνάδελφο αλλά σεβόμενος και τον δικό του αγώνα, να μοιραστεί γνώση και εμπειρία, να διδαχθεί  περισσότερο την τέχνη της φωτογραφίας  – που είναι «δυσκολότερη και από την ιατρική» (sic) και έτσι γίνεται ακόμα δυσκολότερο να πει κάποιος πως την «κατέχει» -, να συνεργαστεί για να καταφέρει ακόμα σπουδαιότερα και περισσότερα πράγματα, μα πάνω απ’ όλα για να αποκτήσει αξία η επαγγελματική του ταυτότητα, την οποία έχει χάσει «απασχολούμενος» με το καθημερινό μεγάλο ή μικρό εισόδημά του και απέχοντας από το σκέλος εκείνο που κάνει το επάγγελμά του λειτούργημα: το να παράγει τέχνη.

Αν ο σημερινός επαγγελματίας δεν στραφεί προς την σωστή κατεύθυνση και δεν ανοίξει τους ορίζοντές του, το μόνο σίγουρο είναι πως θα συνεχίσει να κάνει βήματα μπροστά σε έναν τοίχο, σαν κουρδισμένο στρατιωτάκι που περπατάει χωρίς να προχωρά…

 

Δημ. Παπαϊωάννου

Πρόεδρος «Φωτακτίς»

 

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s